free site creation software
Armenhuis Smalbroek

Historie

Smalbroek is een wegdorp, pal ten zuiden en zuidwesten van Beilen, in totaal 4 km lang. Hiervan ligt drie km ten oosten en één km ten westen van de rijksweg A28 (Groningen-Utrecht). Het westelijk deel bevat een kampeerterrein. 

Smalbroek vormde samen met Ter Horst in de 19de en 20ste eeuw één marke. De naam is ontleend aan de veldnaam voor het weidegebied van de smalle broeklanden in de zogenaamde Dambroeken.
Smalbroek had geen es.

Van Terhorst is bekend dat er in de 17e eeuw reeds bebouwing was. 
Op Smalbroek werden omstreeks 1800 de eerste boerderijen gebouwd.
Rond het jaar 1900 stonden er boerderijen van de familie Hoeksema, Maat, Dunning, Mulder, Vredeveld en Wolleswinkel. Verder werd er in 1853 het 'Armwerkhuis' van de Nederlands Hervormde gemeente van Beilen gebouwd. Hier woonde later de familie Muggen, thans de fam. Stadman. (Smalbroek 26) 

Het (niet meer bestaande) tolhuis werd gelijktijdig gebouwd met de aanleg van de nieuwe verharde straat van Beilen naar Pesse in 1863.

In 1894 heeft in het bos bij Smalbroek een muskusfabriekje gestaan. Onder druk van de boeren heeft het gemeentebestuur de werkzaamheden in het fabriekje in dat zelfde jaar nog laten stoppen.

Willem Kuik liet in 1935 een vakantiewoning bouwen op Smalbroek, bij de Makkumerplas. Hij liet hier ook een tennisbaan aanleggen.

Op 7 november 1941 stortte een Engelse Wellington IC bommenwerper sqr. T2516 ten westen van Smalbroek neer, waarbij de bemanning om het leven kwam. Hun lichamen liggen begraven op het oude kerkhof aan de Torenlaan in Beilen.
Op 25 juni  1943 stortte een Amerikaanse Boeing B-17F 384BG/547BS neer op Smalbroek.

Rond 1910 stonden er acht woningen op Smalbroek, tien op Terhorst.
In 1960: 43 woningen op Smalbroek, op Terhorst 16 woningen. In diezelfde periode waren in beide buurten 46 landbouwbedrijven actief.
Na 1980 nam dit aantal drastisch af. Momenteel (2018) zijn er nog 3 melkveebedrijven actief.  

(Bron: Historische Vereniging Beilen)